Jednym z najważniejszych wydarzeń tegorocznego Festiwalu Kultury Żydowskiej SIMCHA będzie pokaz filmu dokumentalnego „Wnuczka Naczelnej” w reżyserii Maszy Makarowej oraz spotkanie z bohaterką filmu, Ewą Heller-Ekblad, ocalałą z Holokaustu, i samą reżyserką.
30 czerwca | 18:00
Prowadzi: Tamara Włodarczyk
Sala główna Synagogi Pod Białym Bocianem | wstęp wolny
Film opowiada historię Ewy Heller-Ekblad, dziś 86-letniej psychoanalityczki mieszkającej w Szwecji. Jako dziecko przeżyła getto warszawskie. Jej babcią była dr Anna Braude-Hellerowa – jedna z najbardziej niezwykłych postaci w historii warszawskiego getta, naczelna lekarka Szpitala Dziecięcego im. Bersohnów i Baumanów.
W czasie likwidacji getta Anna Braude-Hellerowa miała możliwość ratunku. Nie zdecydowała się jednak opuścić swoich małych pacjentów. Pozostała z nimi do końca i zginęła podczas powstania w getcie warszawskim w 1943 roku. Po wielu latach jej wnuczka wraca do Warszawy, by spróbować zrozumieć tę decyzję.
Dlaczego babcia wybrała śmierć zamiast życia? Dlaczego nie chciała dołączyć do rodziny i podjąć próby ucieczki? Czy można zrozumieć wybory podejmowane w rzeczywistości Zagłady?
Podczas swojej podróży Ewa odwiedza miejsca związane z historią rodziny – dawny szpital, rodzinne mieszkanie oraz klasztor, w którym była ukrywana jako dziecko. Spotyka osoby pamiętające jej babcię oraz świadków wydarzeń, o których sama wie jedynie z rodzinnych opowieści. Ze skrawków wspomnień próbuje odbudować własną historię i zmierzyć się z traumą przekazywaną przez pokolenia.
„Wnuczka Naczelnej” jest nie tylko opowieścią o wojnie i Zagładzie. To również film o pamięci, rodzinnych więziach, emigracji, utracie domu oraz próbie odnalezienia własnego miejsca po doświadczeniu historycznej katastrofy.
Szczególnie interesujący dla dolnośląskiej publiczności jest również powojenny wątek filmu. Po zakończeniu wojny Ewa wraz z rodziną mieszkała przez dwa lata w Piotrolesiu – dzisiejszych Pieszycach pod Dzierżoniowem – zanim w 1946 roku wyemigrowała do Szwecji. Film przypomina tym samym mało znany rozdział historii żydowskiego osadnictwa na Dolnym Śląsku po II wojnie światowej.
Po projekcji odbędzie się spotkanie z bohaterką filmu, Ewą Heller-Ekblad, oraz reżyserką Maszą Makarową – historyczką, dziennikarką, edukatorką Muzeum Getta Warszawskiego i autorką filmu. Rozmowę poprowadzi Tamara Włodarczyk.
Film miał premierę w listopadzie 2025 roku i obecnie prezentowany jest na festiwalach filmowych. Współproducentem dokumentu jest Muzeum Getta Warszawskiego.